Komisja Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

W okresie powstania Automobilklubu Lubelskiego ilość pojazdów mechanicznych poruszających się po drogach, których jakość i stan był daleki od technicznych potrzeb komunikacji, świadczył jednocześnie o znikomym nasileniu ruchu. Ukazujące się na drogach samochody wywołały zdziwienie, podziw a nawet strach u ludzi, natomiast u zwierząt, szczególnie koni popłoch i panikę. Spłoszone widokiem samochodu powodowały nawet kolizje drogowe. Powstały w tamtych latach Klub działalność swoją ograniczał do spotkań i wycieczek towarzyskich członków. W 1938 roku, w działalności Klubu zarysowały się pierwsze symptomy zmierzające do podnoszenia umiejętności kierowania pojazdami a tym samym zwiększania bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Utworzono wówczas, Komisję dla prób sprawności na Państwową Odznakę Motorową, z kierowania pojazdem i strzelania. Wybuch wojny 1939 roku zawiesił działalność Klubu na długie lata wojenne i tuż powojenne, kiedy reaktywowano ponownie jego działalność.

W okresie wznowienia działalności Klubu, postanowiono zająć się wieloma problemami motoryzacyjnymi, między innymi, problemem "działalności profilaktycznej wśród młodzieży szkolnej w zakresie bezpiecznego użytkowania dróg", który to kierunek działalności, oprócz szeregu innych, jest czołową dziedziną ukierunkowującą pracę Komisji Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego do dnia dzisiejszego.

Obradujący w roku 1958 Zjazd Delegatów Automobilklubów Polskich ustalił kierunki działania, między innymi takie jak: - zapobieganie wypadkom drogowym, - zwalczanie anarchii drogowej, - zwalczania pijaństwa wśród kierowców, - kontaktu z młodzieżą i dorosłymi, dla popularyzacji zagadnień motoryzacyjnych. Po Zjeździe Delegatów Automobilklubów Polskich, w Klubie rozpoczęła działalność pod przewodnictwem Tadeusza Kamińskiego Komisja Propagandy i Ruchu Drogowego, która zajęła się realizacją wytyczonych kierunków. W grudniu 1962 roku powstała pierwsza w Polsce Sekcja Społecznych Inspektorów Ruchu Drogowego. Inspektorzy ruchu drogowego, w działaniach kontrolnych na drogach poprzez pouczanie a nawet nagradzanie drobnymi upominkami użytkowników dróg, wnieśli znaczny wkład w podnoszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego na naszym terenie.

Członkowie Komisji Propagandy i Ruchu Drogowego prowadzili propagowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez: pogadanki dla młodzieży szkolnej, prelekcje dla zmotoryzowanych użytkowników dróg, organizację konkursów ze znajomości przepisów ruchu drogowego, organizowanie wystaw na tematy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, propagowanie kultury jazdy, wśród kierowców zawodowych i amatorów. odbycie szeregu pogadanek dla Członków Kolegiów Orzekających, prelekcje w kinach Lublina.

Do aktywnych członków ówczesnego okresu należeli : Józef Grądkowski, Kazimierz Guz, Janusz Kubiszewski, Wit Klonowiecki, Antoni Miszczuk, Jerzy Pieniążek (senior). Na Walnym Zjeździe w lutym 1966 roku, przewodniczącym Komisji Propagandy i Ruchu został mgr Zdzisław Pokora pełniąc te obowiązki do marca 1969 roku. W tym okresie prowadzono szereg prelekcji dla kierowców przedsiębiorstw transportowych między innymi na tematy: "Wpływ zmęczenia kierowcy na bezpieczeństwo ruchu drogowego", "Przygotowanie taboru i zajezdni do eksploatacji w okresie zimy".

W ramach "Tygodnia kultury na jezdni" przy współudziale MO, PKS, PZU, PZM, Związku Zawodowego Transportowców i Drogowców, Towarzystwa Trzeźwości Transportowców, zorganizowano wystawy na tematy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nie tylko w Lublinie ale w takich miejscowościach jak: Puławy, Biała Podlaska, Chełm Lubelski, Zamość. W 1968 roku miedzy innymi, pod kierownictwem dr Czesława Popika, powołano specjalistyczną medyczną grupę działania z zadaniem propagowania wiedzy o udzielaniu pierwszej pomocy w wypadkach drogowych. Walny Zjazd w 1969 roku na przewodniczącego Komisji Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego wybrał dr Jerzego Blaima. Komisja jak w latach poprzednich organizowała: kontrole drogowe wspólnie z funkcjonariuszami MO, pogadanki i prelekcje na tematy motoryzacyjne dla uczniów szkół, na kursach szkoleniowych kierowców baz transportowych oraz w radiu lokalnym. Zorganizowano 4 rajdy bezpieczeństwa ruchu drogowego, na trasach województwa lubelskiego, w czasie których 55 inspektorów wspólnie z funkcjonariuszami MO skontrolowali 1100 pojazdów. Członkowie grupy specjalistycznej: dr Czesław Popik, dr Jerzy Blaim, dr Wiesław Lubczyński, zostali współautorami publikacji "Zdrowie Kierowcy".

Przytoczone fakty i cyfry świadczą o zaangażowaniu członków Klubu w działalność na rzecz bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W 1970 roku, Komisja Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, działała jako wspólna Komisja Automobilklubu i Zarządu Okręgu Polskiego Związku Motorowego, prowadząc działalność o tym samym charakterze co dotychczas tylko na szerszym terenie tj całego województwa. W tym okresie tylko na kartę rowerową, przeszkolono i przeegzaminowano 2000 młodzieży szkolnej. Jednak pod koniec 1971 roku, powrócono do układu Komisji pracującej oddzielnie w Klubie pomimo że zasięg jej działania obejmował nie tylko Lublin ale miejscowości ościenne, poprzez powstające w szeregu miejscowościach oraz zakładach pracy Delegatury i Koła Klubu. W latach 1972-1978 Komisją kierował Gustaw Rębacz prowadząc szeroką działalność podobną jak w latach poprzednich: kontrole pojazdów samochodowych przez inspektorów ruchu drogowego, szkolenie młodzieży szkolnej na kartę rowerową, prelekcje z techniki samochodowej dla kierowców zawodowych, szkolenie harcerzy z Młodzieżowej Służby Ruchu, uczestnictwo w akcjach "Stop Dziecko na Drodze" akcje nieodpłatnego ustawiania świateł w prywatnych samochodach, konkursy "Bezpieczeństwo w ruchu drogowym" prowadzone w przedsiębiorstwach transportowych Lublina i okolic.

W 1976 roku wyszkolono pierwszych 42 ratowników drogowych, wywodzących się z grupy inspektorów ruchu drogowego, wyposażając ich w apteczki pierwszej pomocy. W latach 1976-1978 na kartę rowerową przeszkolono 4470 dzieci, na 8 kursach wyszkolono 221 ratowników drogowych. W 1978 roku Klub zorganizował I Okręgowy Rajd Ratowników Drogowych Po Walnym Zgromadzeniu Członków w 1978 roku, przewodnictwo Komisją BRD objął kol. Jerzy Forysiak, vice przewodniczącym został Tadeusz Łotocki, sekretarzem Lechosław Wójtowicz, odpowiedzialnym za pracę inspektorów ruchu drogowego Józef Majewski a za ratownictwo drogowe Tadeusz Dziak. Komisja pod w/w kierownictwem oprócz kontynuacji dotychczasowych działań podjęła szereg nowych inicjatyw jak: w 1979 roku, po raz pierwszy 59 wyróżniającym się kierowcom zawodowym firm transportowych, wręczono "Mandat Zaufania", wspólnie z Domem Kultury na LSM zaczęto organizować turnieje wiedzy o BRD w szkołach podstawowych i przedszkolach, które weszły na stałe do kalendarza imprez komisji i są kontynuowane do dnia dzisiejszego, w przedsiębiorstwach transportowych konkursy "Bądź dżentelmenem jezdni" dalsze szkolenie następnych ratowników drogowych. Do aktywnych działaczy Komisji, wyróżnianych odznakami klubowymi a nawet medalem okolicznościowym w okresie działalności należeli: Tadeusz Dziak, Jerzy Forysiak, Tadeusz Frączak, Józef Gierczak, Tadeusz Krajewski, Zdziasław Lizer, Tadeusz Łotocki, Józef Majewski, Andrzej Musiatowicz, Lechosław Wójtowicz, Leszek Ryński, Andrzej Rachwalski,

Elementy z bezpieczeństwa ruchu drogowego, wprowadzano do takich imprez jak rajdy turystyczne, samochodowe, krajoznawcze organizowane licznie przez delegatury Automobilklubu. W dalszych latach intensywnie bardzo rozwijano ratownictwo drogowe. Organizowano szkolenia następnych ratowników, liczne rajdy dla ratowników, organizowane przez prężnie działające Delegatury. W 1985 roku na trasach turystycznych do Nałęczowa, Firleja, Zagłębocza, organizowane tzw "Patrole ludzi dobrej woli", składające się z ratowników drogowych zrzeszonych w Klubie. Za działalność na polu ratownictwa drogowego, Jerzy Forysiak, Adolf Komosa, Zdzisław Oniszczuk, Edward Kaliński, Szczepan Sieczkarz, otrzymali przyznane przez Główną Komisję BRD honorowe odznaki "Zasłużony Ratownik PZM".

W 1985 roku, zorganizowano dla kierowców i mechaników służb transportowych przedsiębiorstw, konkurs "Znam przepisy ruchu drogowego", składający się jazdy sprawnościowej, usunięcia usterki w samochodzie oraz przepisów ruchu drogowego. Konkurs składał się z 2 etapów, w I etapie w macierzystym zakładzie wystartowało 650 uczestników, w II etapie - finale startowało 13 ekip 2 osobowych.

Po Walnym Zgromadzeniu Członków Klubu w marcu 1987 roku, Komisja Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego pod dalszym przewodnictwem Jerzego Forysiaka, na przestrzeni lat stale poszerzała zakres swoich działań w dziedzinach: edukacja motoryzacyjna dzieci ze szkół podstawowych oraz przedszkoli edukacja motoryzacyjna z młodzieżą szkół ponad podstawowych, popularyzacja ratownictwa drogowego, popularyzacja wiedzy i kultury motoryzacyjnej wśród kierowców.

W ramach zaplanowanych działań, rozwijano nowe formy pracy takie jak: organizacja rejonowych konkursów na plakat i grafikę o tematyce BRD, współudział w organizacji corocznego Miejskiego i Wojewódzkiego Turnieju Wiedzy o BRD,, utworzenie w siedzibie Automobilklubu Lubelskiego z inicjatywy Jerzego Forysiaka, pierwszego w Polsce młodzieżowego centrum komputerowego BRD, które niestety nie uzyskało "akceptacji" finansowej władz centralnych PZM, dla dalszego rozwoju tego przedsięwzięcia.

W działalności na niwie ratownictwa drogowego, po szeregu szkoleń przybywali dalsi ratownicy drogowi. Zorganizowano szereg patroli ratowników drogowych. Ratownicy drogowi Klubu, systematycznie uczestniczą w okręgowych i ogólnopolskich rajdach lub zlotach ratowników drogowych, co służyło podnoszeniu ich umiejętności. W celu przybliżenia szerszej publiczności umiejętności udzielania pierwszej pomocy, ofiarom wypadków drogowych z inicjatywy Delegatury, przy Fabryce Samochodów Ciężarowych w Lublinie, w gazecie zakładowej "Głos FSC" ukazał się cykl artykułów na temat udzielania pierwszej pomocy przed lekarskiej, opracowany przez Adolfa Komosę.

W październiku 1990 roku, z okazji 60-lecia Automobilklubu Lubelskiego, byliśmy organizatorem XVI Ogólnopolskiego Zlotu Ratowników Drogowych PZM. W końcu lat osiemdziesiątych, na skutek zmian politycznych w kraju, działalność społecznych inspektorów ruchu drogowego, w dziedzinie kontroli ruchu drogowego została zaniechana, ale jej aktywni członkowie, skierowali swoją działalność na inne problemy bezpieczeństwa w ruchu drogowym, zwłaszcza na krzewienie wiedzy motoryzacyjnej wśród dzieci szkół podstawowych i przedszkolnych.

Na przestrzeni lat skład komisji ulegał niewielkim zmianom, wskutek zaprzestania działalności przez niektórych jej członków w wyniku pogarszającego się stanu zdrowia, zmiany miejsca zamieszkania, zwiększonych obowiązków zawodowych czy nawet śmierci jak nieodżałowany Zdzisław Lizer. Ale do pracy w komisji pozyskiwano nowych jej członków, którym poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym leży na sercu i którzy swój czas wolny pragną poświęcać krzewieniu wiedzy o bezpieczeństwie na drogach. Pozyskano nowych członków komisji takich jak: Ewa Gajewska aktualna szefowa Szkoły Ratownictwa Medycznego, Alina Bartler były szef Szkoły Ratownictwa Medycznego, Zbigniewa Fugla Wicedyrektora szkoły, zaangażowanego w działaniach na rzecz motoryzacji w szkołach podstawowych oraz innych.

W wyniku wieloletnich działań komisja dopracowała się stałych cyklicznych imprez: osiedlowy konkurs o tematyce BRD dla przedszkolaków, osiedlowy konkurs o tematyce BRD dla klas I - III szkół podstawowych, turniej "Najlepszy Rowerzysta m. Lublina", konkursy plastyczne na tematy BRD, współudział w organizacji "Wojewódzkiego Turnieju Motoryzacyjnego i Wiedzy o BRD", organizacja "Klubowych Zawodów Ratowników Drogowych PZM", stały udział ratowników drogowych Automobilklubu w akcji "Znicz", organizacja innych imprez okolicznościowych.

Wszystkie zadania członkowie realizowali przy współpracy Wydziałów Ruchu Drogowego Policji, Wydziałem Infrastruktury Technicznej Urzędu Wojewódzkiego, Domem Kultury LSM, Młodzieżowym Domem Kultury, Zespołem Rzeczoznawców PZM, Wojewódzką Stacją Pogotowia Ratunkowego, Szkołą Ratownictwa Medycznego i Wojewódzkim Ośrodkiem Ruchu Drogowego. Za owocną współpracę z Komisją, dyplomy honorowych członków komisji otrzymali: Dyrektor Domu Kultury LSM Elżbieta Załuska oraz Naczelnik 2 Wydziału Wojewódzkiej Komendy Policji Ruchu Drogowego - Stanisław Skibiński. W znacznym stopniu działania te wspierali finansowo sponsorzy: Wydział Kultury i Sportu Urzędu Miasta Lublina, TUiR "WARTA", firma TEHAND. Członkowie Komisji BRD, nie tylko działają na terenie Automobilklubu Lubelskiego ale aktywnie uczestniczą w działalności na terenie Okręgu PZM lub Zarządu Głównego PZM: Jerzy Forysiak - członek Głównej Komisji BRD ubiegłej i obecnej kadencji, wieloletni przewodniczący Okręgowej Komisji BRD a obecnie również vice Prezes Zarządu Okręgu PZM; Adolf Komosa członek zespołu doradczego ds. ratownictwa drogowego Głównej Komisji BRD w ostatniej kadencji, wieloletni przewodniczący Okręgowego Zespołu Ratowników Drogowych PZM; Wacław Krasucki pierwszy i jedyny w okręgu lubelskim instruktor ratownictwa drogowego PZM, oprócz działalności w Automobilklubie Lubelskim, przeszkolił kilkadziesiąt osób na 0 stopień ratownika w Lublinie, Chełmie Lubelskim i Białej Podlasce; Andrzej Czyżewski w minionych latach członek Okręgowej Komisji BRD. W 1998 roku, 2 ratowników drogowych Automobilklubu było członkami zespołu, który wywalczył wicemistrzostwo Polski na mistrzostwach w Kielcach. Jako jedni z pierwszych klubów w kraju w 1998 roku, wspólnie z Zespołem Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego PZM, zorganizowano szkolenie nauczycieli ds. techniki ze szkół podstawowych miasta Lublina, w zakresie przygotowania do szkolenia młodzieży na kartę rowerową i motorowerową. W szkoleniu uczestniczyło 28 nauczycieli. Za podjęcie tej inicjatywy, Klub otrzymał podziękowanie z Ministerstwa Edukacji Narodowej i od Prezydenta m. Lublina. W 1998 roku Automobilklub Lubelski jako czwarty klub w kraju, został wyróżniony dyplomem Zarządu Głównego PZM, za całokształt działalności wśród dzieci i młodzieży. W tym samym 1998 roku, Klub znalazł się wśród 16 klubów polskich, wyróżnionych przez Zarząd Główny PZM, przyznaniem prawo do szkolenia i wydawania legitymacji ratowników drogowych.

Należy podkreślić, że chociaż praca Komisji Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego jest trudno wymierna i często mało widoczna, ale z pewnością dająca dużo zadowolenia i satysfakcji działaczom, poświęcającym swój osobisty czas dla tak szczytnego celu jakim jest bezpieczeństwo na drodze. I za to należą się gorące podziękowania, dla szerokiej rzeszy działaczy, którzy przewinęli się w ciągu tylu lat działalności Automobilklubu Lubelskiego.

Adolf Komosa